Iridium
77
Ir
Gruppe
9
Periode
6
Blokk
d
Proton
Elektron
Nøytron
77
77
115
Generelle eigenskapar
Atomnummer
77
Atommasse
192,217
Massetal
192
Kategori
Transisjonsmetall
Farge
Sølv
Radioaktiv
Nei
Frå det latinske ordet iris som tyder regnboge
Krystallstruktur
Flatesentrert kubisk
Historie
Iridium vart oppdaga i 1803 av den engelske kjemikaren Smithson Tennant i London.
Kjemikarar som studerte platina løyste det opp i kongevann for å lage løyselege salt og observerte ei lita mengd av eit mørkt, uløyseleg reststoff.
Smithson Tennant analyserte det uløyselege reststoffet og konkluderte med at det måtte innehalde eit nytt metall.
Kjemikarar som studerte platina løyste det opp i kongevann for å lage løyselege salt og observerte ei lita mengd av eit mørkt, uløyseleg reststoff.
Smithson Tennant analyserte det uløyselege reststoffet og konkluderte med at det måtte innehalde eit nytt metall.
Elektron per energinivå
2, 8, 18, 32, 15, 2
Elektronkonfigurasjon
[Xe] 4f14 5d7 6s2
Iridium er det mest korrosjonsbestandige metallet som er kjent
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform
Fast stoff
Tettleik
22,56 g/cm3
Smeltepunkt
2739,15 K | 2466 °C | 4470,8 °F
Kokepunkt
4701,15 K | 4428 °C | 8002,4 °F
Smeltevarme
26 kJ/mol
Fordampingsvarme
560 kJ/mol
Spesifikk varmekapasitet
0,131 J/g·K
Førekomst i jordskorpa
4×10-8%
Førekomst i universet
2×10-7%
CAS-nummer
7439-88-5
PubChem CID-nummer
23924
Atom eigenskapar
Atomradius
136 pm
Kovalent radius
141 pm
Elektronegativitet
2,2 (Paulings skala)
Ioniseringspotensial
8,967 eV
Molart volum
8,54 cm3/mol
Termisk konduktivitet
1,47 W/cm·K
Oksidasjonstrinn
-3, -1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
Bruksområde
Iridium vert nytta i produksjon av diglar og anna utstyr som vert nytta ved høge temperaturar.
Iridium vert òg nytta som herdingsmiddel i platinalegeringar.
Motstanden mot boge-erosjon gjer iridiumlegeringane ideelle for elektriske kontaktar til tennpluggar.
Radioaktive isotopane av iridium vert nytta i stråleterapi til behandling av kreft.
Iridium vert òg nytta som herdingsmiddel i platinalegeringar.
Motstanden mot boge-erosjon gjer iridiumlegeringane ideelle for elektriske kontaktar til tennpluggar.
Radioaktive isotopane av iridium vert nytta i stråleterapi til behandling av kreft.
Iridium er rekna for å ha låg toksisitet
Isotopar
Stabile isotopar
191Ir, 193IrUstabile isotopar
164Ir, 165Ir, 166Ir, 167Ir, 168Ir, 169Ir, 170Ir, 171Ir, 172Ir, 173Ir, 174Ir, 175Ir, 176Ir, 177Ir, 178Ir, 179Ir, 180Ir, 181Ir, 182Ir, 183Ir, 184Ir, 185Ir, 186Ir, 187Ir, 188Ir, 189Ir, 190Ir, 192Ir, 194Ir, 195Ir, 196Ir, 197Ir, 198Ir, 199Ir