Fosfor
15
P
Gruppe
15
Periode
3
Blokk
p
Proton
Elektron
Nøytron
15
15
16
Generelle eigenskapar
Atomnummer
15
Atommasse
30,973762
Massetal
31
Kategori
Ikkje-metall
Farge
Fargelaus
Radioaktiv
Nei
Frå gresk phosphoros, lysberar; gammalt namn på planeten Venus når han viste seg før soloppgang
Krystallstruktur
Enkel triklin
Historie
Hennig Brand oppdaga fosfor i 1669 i Hamburg, Tyskland, og framstilte det frå urin.
I 1769 viste Johan Gottlieb Gahn og Carl Wilhelm Scheele at kalsiumfosfat finst i bein, og dei fekk elementært fosfor frå beineoske.
Antoine Lavoisier anerkjende fosfor som eit grunnstoff i 1777.
I 1769 viste Johan Gottlieb Gahn og Carl Wilhelm Scheele at kalsiumfosfat finst i bein, og dei fekk elementært fosfor frå beineoske.
Antoine Lavoisier anerkjende fosfor som eit grunnstoff i 1777.
Elektron per energinivå
2, 8, 5
Elektronkonfigurasjon
[Ne] 3s2 3p3
Elementært fosfor finnst i to hovudformer - kvitt fosfor og raudt fosfor
Fysiske eigenskapar
Tilstandsform
Fast stoff
Tettleik
1,82 g/cm3
Smeltepunkt
317,25 K | 44,1 °C | 111,38 °F
Kokepunkt
553 K | 279,85 °C | 535,73 °F
Smeltevarme
0,64 kJ/mol
Fordampingsvarme
12,4 kJ/mol
Spesifikk varmekapasitet
0,769 J/g·K
Førekomst i jordskorpa
0,099%
Førekomst i universet
0,0007%
CAS-nummer
7723-14-0
PubChem CID-nummer
5462309
Atom eigenskapar
Atomradius
98 pm
Kovalent radius
107 pm
Elektronegativitet
2,19 (Paulings skala)
Ioniseringspotensial
10,4867 eV
Molart volum
17,0 cm3/mol
Termisk konduktivitet
0,00235 W/cm·K
Oksidasjonstrinn
-3, -2, -1, 1, 2, 3, 4, 5
Elektronaffinitet
72,037 kJ/mol
Ioniseringsenergiar
1011,8, 1907, 2914,1, 4963,6, 6273,9, 21267, 25431, 29872, 35905, 40950, 46261, 54110, 59024, 271791, 296195 kJ/mol
Bruksområde
Mange gjødselstoff inneheld ein høg del fosfor og vert produsert frå konsentrerte fosforsyrer.
Fosfor vert nytta i produksjon av tryggingsfyrstikkar, pyroteknisk og branngranat.
Fosfor vert òg nytta i stålproduksjon og i produksjon av fosforbronse.
Fosfor vert nytta i produksjon av tryggingsfyrstikkar, pyroteknisk og branngranat.
Fosfor vert òg nytta i stålproduksjon og i produksjon av fosforbronse.
Kvitt fosfor er svært giftig medan raudt fosfor vert rekna som ikkje-giftig
Isotopar
Stabile isotopar
31PUstabile isotopar
24P, 25P, 26P, 27P, 28P, 29P, 30P, 32P, 33P, 34P, 35P, 36P, 37P, 38P, 39P, 40P, 41P, 42P, 43P, 44P, 45P, 46PUtslepsspektrum
380750 nm
Sterkaste synlege utslepplinjer. Kjelde: NIST Atomic Spectra Database.